Խելամտորեն դիմակայենք ամառային շոգին

Անկախ տաք և սառը հոսանքների ներթափանցման, իբրև օրինաչափություն, Հայաստանն աչքի է ընկնում եղանակային կտրուկ տատանումներով, երբ ընդամենը մի քանի հարյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա գրանցվում է մի դեպքում մերձարևադարձային, կիսաանապատային գոտիներին բնորոշ եղանակ, մեկ այլ դեպքում, հատկապես, լեռնային շրջաններում, սնդիկի սյունը չի բարձրանում +10-15 աստիճանից:

Սակայն անառարկելի փաստ է, որ ամռան հենց առաջին ամսից սկսած, Արարատյան դաշտավայրում և հանրապետության հովտային շրջաններում տիրապետողը տոթակեզ, առավելապես չորային եղանակն է, որը հաճախ ձգվում է մինչև հոկտեմբեր ամսվա կեսերը:

Բնականաբար, հարատևող շոգը նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում աղիքային վարակների համար, ինչը հղի է մի շարք տխուր հետևանքներով:

Ինչպե՞ս դիմակայել ամառային շոգերին, ի՞նչ անել, որպեսզի զերծ մնալ աղիքային վարակներից և այս կարգի այլ

հիվանդություններից, որո՞նք են կանխարգելիչ այն միջոցները, որոնք հնարավորություն կընձեռեն զերծ մնալ հիվանդանալուց. այս և նմանատիպ հարցերի պարզաբանման նպատակով մենք դիմեցինք «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկական հիվանդանոցի բաժնի վարիչ, Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական ինստիտուտի ամբոնի դոցենտ, բ.գ.թ. Մելանյա Շմավոնյանին, ով մասնավորապես նշեց, որ աղիքային ինֆեկցիաներն առավել հաճախ են հանդիպում տաք եղանակին` գարնան վերջից մինչև աշնան առաջին ամիսները: Դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ աղիքային վարակի հարուցիչն ավելի լավ է բազմանում օդի ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացման առկայության պայմաններում: Եվ, հետո, այն կարող է մարդու օրգանիզմ ներթափանցել մրգերի, բանջարեղենի հետ միասին, որոնք լավ չեն լվացվել հոսող ջրի տակ:

Պատրաստի սնունդն էլ, իր հերթին, օդի ջերմաստիճանի բարձրացման հետևանքով, կարող է դառնալ վարակի աղբյուր` կտրուկ ավելացնելով հիվանդների թիվը:

Եվ, թեպետ, աղիքային ինֆեկցիաներին բնորոշ են որովայնային շրջանում ցավերը, օրգանիզմի ընդհանուր թուլությունը, ախորժակի անկումը, սրտխառնոցը, լուծը, տրամադրության անկումը և մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացումը, այն կարող է ունենալ նաև հիվանդության այլ դրսևորումներ:

Հիվանդությունն սկսվում է սրտխառնոցով, փսխումով, ապա լուծով: Առավել ծանր դեպքերում, երբ վերոնշյալ երևույթները դառնում են տևական, օրգանիզմի ջրազարկման հետևանքով բերանում զգացվում է չորություն, պակասում է մեզի քանակը, արձանագրվում են ուշագնացության դեպքեր:

Անկախ տարիքից` աղիքային ինֆեկցիաներով հիվանդանում են բոլորը: Հիվանդության ընթացքն առավել ծանր են տանում, հատկապես, մինչև մեկ տարեկան երեխաներն ու ծերերը:

–   Ի՞նչ անել հիվանդանալուց զերծ մնալու համար :

–  Սովորաբար, աղիքային ինֆեկցիաներն անվանում են «կեղտոտ ձեռքերի» հիվանդություն, հետևաբար, կանխարգելման առաջին միջոցը մաքուր ձեռքերն են:

Հարկ կա՞ կրկնվելու, որ ուտելուց առաջ և հետո, զուգարանից օգտվելիս ձեռքերը բարեխղճորեն պետք է լվանալ օճառով, հոսող ջրի տակ:Չափազանց կարևոր է, որ սնունդ պատրաստող տնային տնտեսուհիները, հիգիենայի կանոնները պահպանելուց զատ, լինեն առողջ:Վերքերով պատված ձեռքերով չի կարելի կերակուր պատրաստել:

Չեմ զլանում կրկնել, որ բծախնդրորեն հարկավոր է հոսող ջրի տակ լվանալ մրգերն ու բանջարեղենը (հատկապես, հում վիճակով օգտագործվող), ամեն օր ընդունել բացառապես թարմ սննդամթերք, սառնարանային պայմաններում պահվող, հատկապես այն կերակուրները, որոնք ջերմային մշակման չեն ենթարկվում: Խոսքն առավելապես վերաբերում է աղցաններին, որոնք պետք է ուտել պատրաստելուց անմիջապես հետո` չթողնելով սառնարանում մեկ և ավելի օրեր:

Ամառվա տապին պարզապես խուսափեք կրեմով պատրաստված թխվածքներից, որոնց մեջ շոգի հետևանքով հեշտ և արագ են զարգանում հիվանդության հարուցիչները: Սննդամթերք գնելիս խստագույնս ուշադրություն դարձրեք պահպանման և օգտագործման ժամկետին:

Վարակից խուսափելու համար պետք չէ լողանալ բաց լողավազաններում,  մուտքի-ելքի հոսք չունեցող «կանգնած» ջրերում, չխմել պատահական տեղերից ջրեր, խիստ անհրաժեշտության դեպքում ջուրը եռացնել-սառեցնել, նոր միայն օգտագործել:

–   Իսկ ինչպե՞ս վարվել, եթե արդեն ակնհայտ են վերոհիշյալ հիվանդության ախտանշանները:

–  Առաջին հերթին խուսափել ինքնաբուժումից: Ոչ մի դեպքում չի կարելի ընդունել հակաբիոտիկներ: Բուժումը պետք է սկսել առատ հեղուկներ ընդունելուց` սովորական ջրից, մինչև հանքային ջրեր, թեյ, մրգաջրեր և այլն, սահմանափակել, նույնիսկ, բացառել յուղոտ սնունդը, ուտել վիտամիններով հարուստ մրգեր, «թեթև» ապուրներ:

Եթե մեկ-երկու օրվա ընթացքում չի վերականգնվում օրգանիզմի բնականոն վիճակը, դիմել վարակաբանին: Արդեն բարդացած, ծանր դեպքերում, երբ լուծը շարունակական է, կղանքի, արտաթորանքի մեջ արյան հետքեր եք նկատել, անհապաղ դիմեք վարակաբանին և երբեք մի առաջնորդվեք ծանոթ-բարեկամների խորհուրդներով:

Աղիքային ինֆեկցիաներին պետք չէ մատների արանքով նայել. միայն մասնագիտական ու ժամանակին օգնությունը զերծ կպահի հետագա բարդություններից:

Այս տարի մեզ տոթակեզ ամառ և շոգ աշուն է  սպասվում, հետևաբար մեր լրջմիտ գործողությունները, պահվածքը լավագույն կանխարգելումն են, ինչը մեզ հեռու կպահի աղիքային ինֆեկցիաներից:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ